Konrad Wallenrod
Adam Mickiewicz, 1828
„Konrad Wallenrod” Adama Mickiewicza, wydany w Petersburgu w 1828 roku, to powieść poetycka z dziejów litewskich i pruskich — utwór, który pod historycznym kostiumem średniowiecznej wojny Litwy z zakonem krzyżackim ukrył aktualne przesłanie polityczne dla Polaków pod zaborami. Tytułowy bohater, pozornie wielki mistrz krzyżacki, jest w istocie porwanym w dzieciństwie Litwinem Walterem Alfem, który całe życie podporządkował jednej idei: zniszczyć potężnego wroga od wewnątrz, stając na jego czele.
Utwór wprowadził do literatury i języka polskiego pojęcie „wallenrodyzmu” — tragicznej postawy bohatera, który dla ratowania ojczyzny świadomie wybiera drogę zdrady i podstępu, płacąc za to utratą honoru, miłości i własnego szczęścia. Mottem z Machiavellego („trzeba być lisem i lwem”) Mickiewicz zapowiada moralny dramat celu uświęcającego środki.
Opracowania (9)
- Charakterystyka Aldony
- Charakterystyka Konrada Wallenroda (Waltera Alfa)
- Geneza „Konrada Wallenroda”
- „Konrad Wallenrod” – streszczenie krótkie w pigułce
- „Konrad Wallenrod” – streszczenie szczegółowe (dokładne) lektury
- Konteksty literackie i interpretacja
- Motywy literackie w „Konradzie Wallenrodzie”
- Plan wydarzeń „Konrada Wallenroda”
- Wallenrodyzm – pojęcie, geneza, problematyka
Dla matury „Konrad Wallenrod” jest kluczowy jako przykład romantycznego patriotyzmu, poezji tyrtejskiej i tzw. literatury ezopowej (mówienia o sprawach polskich poprzez historyczną maskę). Pozwala omówić rolę pieśni gminnej jako „arki przymierza” narodu, konflikt etyki rycerskiej ze spiskową, a także sylwetkę bohatera bajronicznego — samotnego, tajemniczego, naznaczonego winą i cierpieniem.
Test z lektury „Konrad Wallenrod" (Adam Mickiewicz)
Pytania o bohaterów, motywy i wydarzenia — sprawdź, czy znasz „Konrad Wallenrod" przed maturą.